پروتز دندان 

برای جایگزینی دندانهای از دست رفته و یا تقویت تاج دندانهای ضعیف از پروتز ثابت استفاده میشود. پروتز ثابت نمایی مانند دندانهای طبیعی دارد که میتوان یک یا چند واحدی باشد. هنگامی که یک یا چند دندان از دست رفته باشد از پل یا بریج استفاده میکنند.
بطوریکه برای استقرار آن، وجود حداقل 2 پایه سالم و مستحکم در طرفین آن ضروری است. دندانهای طرفین ناحیه بی دندانی نقش پایه را به عهده دارد و قسمت میانی (پل) هم نقش دندانهای جایگزین شده را به عهده میگیرد. برای دندانهایی که قسمت زیادی از نسج خود را از دست داده اند و در برابر فشار ضعیف هستند نیز پایه ای در ریشه دندان ایجاد میشود که به آن پست و کور میگویند، که بعد از قرارگیری این پایه، روی دندان قالبگیری شده، روکش روی آن قرار میگیرد.

مراقبت های پس از پروتز دندان

با توجه به درمان کل دندان یا مقداری از دندان با استفاده از روکش ها، ممکن است شکل گیری دندانها بر هم تغییر کند که متعاقب آن لازم است به عضلات جونده فرصتی داده شود تا خود را با این تغییرات هماهنگ کنند. لذا در روزهای اول پروتز دندان، از غذای نرم استفاده کنید.
مسواک و نخ دندان طبق توصیه ­ی دندانپزشک باید مرتبا انجام شود و جهت بریج ها، استفاده از نخ زیر بریج و مسواک های بین دندانی و با واتر جت ضروری است.
محل قرارگیری روکش بر روی دندان، آسیب پذیرترین قسمت بوده که باید بخوبی تمیز شود و در 6 ماه توسط دندانپزشک بازبینی شده و درصورت نیاز، رادیوگرافی تهیه شود.
با تغییرات ابعادی فک، مثل تحلیل لثه و استخوان و با متورم شدن لثه، پروتز متحرک نیاز به تنظیم مجدد و یا آستر کردن دارد، لذا باید بطور منظم توسط دندانپزشک بررسی شود.

هزینه پروتر دندان چقدر است؟

هزینه پروتز دندان متغیر است و بسته به نوع لابراتور سازنده و هزینه های دندانپزشکی دارد. اما اگر آنها توسط یک متخصص ساخته شوند تعرفه پروتز دندان میتواند به مراتب بیشتر شود. برای اینکه قیمت دقیق پروتز دستتان بیاید حتما به یک کلینیک دندانپزشکی مراجعه کنید.

انواع پروتز دندان

از انواع پروتز دندان میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

1-پروتز ثابت:

پروتز ثابت دندان همان چیزی است که در بین عموم جامعه با عنوان روکش دندان مرسوم است.

-پروتز ثابت خود بر دو نوع است :

الف) روکش تک واحدی دندان (single dental crown)

معمولا دندان زمانی نیاز به روکش دارد که به علتی ساختار دندان ضعیف شده و نیاز به حفاظت و حمایت با روکش دارد و یا بعضی  دلایل زیبایی لزوم وجود روکش را منجر میشود. گاهی به دلیل نقص عملکرد دندان (مشکلات فانکشنال)، روکش به کمک سیستم جویدن فرد می آید.

ب) بریج دندان (dental bridges)

یکی دیگر از انواع پروتز، بریج های دندانی هستند. آنچه که بیشتر به عنوان پروتز ثابت دندان در بین جامعه مرسوم است همین نوع پروتز دندان است. این نوع پروتز، در واقع زمانی مورد استفاده قرار میگیرد که فرد یک یا تعداد بیشتری از دندانهای خود را از دست داده و در عین حال هنوز حداقل یک دندان در جلو و یک دندان در عقب دندان از دست رفته وجود دارد. به این ترتیب با تراش دو دندان مجاور ناحیه خالی از دندان، یک پل (bridge) بین دندانهای پایه زده میشود تا ناحیه خالی از دندان پر شده و دوباره توانایی جویدن و زیبایی به فرد باز گردد.
(گاهی به دلایل متعدد نمیتوان از پروتزهای دندانی ثابت برای جایگزینی دندانهای از دست رفته استفاده کرد. در این صورت پروتزهای متحرک به کمک افراد بی دندان یا با تعدادی دندان از دست رفته و دندانپزشکان می آید. پروتز متحرک همانطور که از نام آن بر می آید به راحتی داخل دهان گذاشته و یا برداشته میشود.)

2-پروتزهای دندانی متحرک بر سه نوع اند:

پروتز دندانی پارسیل (partial prosthesis)

الف) (آن چیزی که در بین عموم جامعه با عنوان) دندان تکه ای (موسوم است همین نوع از انواع پروتز هستند. پروتز پارسیل خود انواع گوناگونی دارد: برای مثال پروتزهای پارسیل تمام آکریل (فلیپر)، معمولا به عنوان یک درمان موقتی در بسیاری از موارد مورد استفاده قرار میگیرند.

ب) نوع دیگر پروتزهای پارسیل پروتزهای کرم کبالت است که از قدیم الایام به عنوان درمان بی دندانی ها با انتهای آزاد (کسانی که دندانهای خلفی _دندانهای عقبی _خود را از دست داده اند و دندانی جهت پایه برای پروتز ثابت ندارند) یا کسانی که به هر دلیل نمیخواهند از پروتز ثابت دندان استفاده کنند مورد استفاده قرار میگرفته است. این انواع پروتز شامل ترکیب آکریل (بخش صورتی دست دندان (لثه پروتز) و آلیاژ فلزی هستند که بخش عمده آن را کرم و کبالت شامل میشود. معمولا به علت فلزی بودن گیره ها ظاهری ناخوشایند دارند. به همین علت امروزه انواع دیگری از پروتز پارسیل طراحی شده که بخش فلزی آن نیز به صورت رنگ دندان میباشد و به آنها پروتز پارسی  felexibe گفته میشود.

ج)پروتز کامل دندان یا دست دندان (denture)

حتما دست دندانهای پدربزرگ ها و مادربزرگ ها را دیده اید. این نوع از پروتز متحرک برای افرادی مورد استفاده قرار میگیرد که تمام دندانهای خود را از دست داده اند. هر چند امروزه با پیدایش ایمپلنت های دندانی، استفاده از این انواع پروتز متحرک کمتر شده، اما هنوز به عنوان کم هزینه ترین درمان بی دندانی مورد استفاده قرار میگیرد.

3-پروتز کامل نیز دارای دو نوع معمولی و لثه نرم است .

نکته مهم این که پروتز کامل دندان از دو بخش تشکیل میشود یکی دندانها که سفید هستند و دیگری بخش صورتی پروتز که در بین بیماران با عنوان (لثه پروتز) موسوم است.

این بخش لثه پروتز باید مستحکم باشد که بتواند کارآیی لازم را داشته باشد.

شاید این سوال پیش بیاید که “پس نقش پروتزهای کامل یا پارسیل با لثه نرم چیست ؟

در واقع لثه نرم به صورت یک لایه با ضخامت ۱-۲ میلی متری در زیر لثه سخت پروتز به مدت کوتاه استفاده میشود تا تورم یا التهابات لثه بیمار برطرف شده و بستر مناسبی برای دریافت پروتز با لثه سخت فراهم شود.
اگر پروتز با لثه نرم قرار باشد که به طور دائم مورد استفاده قرار بگیرد، هرچند در ابتدا استفاده از آن بسیار راحت تر است اما نه تنها کار آیی آن بسیار پایینتر است بلکه باعث تخریب بافت لثه باقیمانده در دهان فرد میشود. در عین حال تمیز نگه داشتن پروتزهای قابل انعطاف (لثه نرم ) بسیار سخت تر است و احتمال رشد انواع باکتری ها و قارچ ها در خلل و فرج آنها زیاد است.
اوردنچر نیز نوعی درمان پروتز دندانی متحرک است که در واقع دست دندان کاملی بوده که روی دو پایه دندانی یا چند پایه ایمپلنت می نشیند. به نسبت پروتز کامل دندان راحت تر است اما به هر حال متحرک است و راحتی آن از پروتز ثابت دندان کمتر است.